حوادت ناشی از الکتریسیته : طبیعت و اهمیت
الف) اصطلاح شناسی
برق گرفتگی : یعنی همه حوادث الکتریکی اعم از مرگ آور یا غیر مرگبار , برق گرفتگی می ت.اند به معنای یک تکان و لرزش ساده تا شوک قلبی منجر به مرگ شود.
برق زدگی : یک حادثه مرگ آوری که منشأ الکتریکی داشته باشد.
فیبراسیون قلبی : که ممکن است در ادامه برق گرفتگی عارض شود و غبارت از حالتی گذرا برای ارگانیزم انسانی که می توان ؤمرگ ظاهریژ نامیدش و متناظر است با ضربان نامنظم قلب.

ب) طبقه بندی
گروه اول :
برق زدگی یا برق زدگی ناشی از حالت طولانی فیبراسیون , این گروه از حوادث مربوط به جریان تحت ولتاژ پایین یا جریان با شدت ضعیف است که با عبور در بدن در زمان بسیار کوتاه به وجود می آید.
گروه دوم :
برق زدگی همراه ، جراحات – داخلی و خارجی توسط یک جریان الکتریکی با شدت کافی و درمدت یک زمان طولانی است.
این مورد برای جریان های تحت فشار قوی عمومی تر است.
توجه : حادثه الکتریکی معمول تر حادثه ای ناشی از ولتاژ پایین است که در گروه اول قرار می گیرد و علت آن می تواند ناشی از تماس بین هادی ها و یا بین هادی و زمین باشد. بدنه فلزی خود وسیله می تواند در این تماس درگیر باشد.

اثر غیرمستقیم جریان :
گروه سوم :
جریان از داخل بدن عبور نمی کند. مثل حادثه ناشی از قوس الکتریکی ، عموماً  منجر به مرگ نشده ، ولی می تواند ایجاد جرحات شدید خارجی در بدن نماید.
گروه چهارم :
بدن تحت تإثیر جریان های ایجاد شده توسط میدان الکتریکی مربوط به جریان اصلی قرار می گیرد (ولتاژهای پایین تر از kv 220)

اثرات پاتوفیزیولوژیک
اثرات حرارتی برق (اثر ژول):
این اثر موجب جراحات و سوختگی های داخلی و خاجی در بدن می گردد. برق گرفتگی بدون از دست دادن حواس که می تواند از سوزن شدن ساده بدون اثرات بعدی تا اقباض شدید عضلات ناشی از تشنج الکتریکی را موجب شود. یک انقباض شدید عضلانی  می تواند موجب سقوط اشیاء یا چسبیدن آن ها بر روی هادی گردد.

برق گرفتگی همراه از دست دادن حواس :
(حالت فیبراسیون قلبی) فیبراسیون بطن های قلب از رسیدن خون به سیستم عصبی جلوگیری کرده و موجب لطمات جبران ناپذیری می گردد که پس از چند دقیقه می تواند به مرگ منجر شود ، در این حالت برای نجات فرد حادثه دیدهاز مرگ نیاز حتمی به پرسنل متخصص می باشد.

شرایط ویژه
فیزوپاتولوژی
وجود مایعات با هدایت بسیار زیاد (BB2, BB3, BC4 Suivant NFC 15 – 100.322)


اثرات برق زدگی
رختشویخانه ها ، حمام ها ، استخرها (C15 – 100, 701, 702) تعیین گنجایش مایع
حمام بخار طبی (C 15 – 100, 751) توصیه های (CPBBTP)
کمپ های توریستی (C 15 – 100, 706)
پالاژهای کنار دریا (C 15 – 100, 709) 
محیط های با هدایت زیاد  (C 15 – 100, 706)

مصرف کننده
بدن انسان

محافظت وسایل
کابل کشی های مربوط به یک بار ثابت را می بایست در برابر اثرات ازدیاد غیر طبیعی جریان محافظت نمود.
کابل کشی را می بایست در مقابل یک اتصال کوتاه شدید با فرض آن که در انتهای دور کابل به وجود بیاید محافظت نمود.
کابل کشی را می بایست در مقابل اضافه بار در صورتی که احتمال آن وجود داشته باشد محافظت نمود.
حفاظت بارهای متحرک در برابر اضافه بار در صورت وجود آن ها می بایست به صورت بالا رعایت شود.
اتصال با بدنه ای که به صورت تصادفی دارای پتانسیل باشد.
 علی رغم تطابق تجهیزات با قواعد فنی , در هنگام حادثه باید مطمئن از اقدامات حفاظتی بود. این اقدامات شامل موارد زیر می باشد :
-   اقدامات غیر فعال :
مانند استفاده از طرح TBTS یا از موادی با عایق بندی موضاعف(کلاس II) یا تعبیه یک عایق مکمل برای بدنه ها در هنگام نصب.
-   اقدامات فعال :
یعنی اتصال دادن بدنه ها به زمین به همراه وسیله قطع کننده خودکار منبع تغذیه.
-   بدنه :
یعنی قسمت های قابل دسترس یک وسیله الکتریکی که معمولاً تحت ولتاژ نبوده ولی می تواند به دلیل خطای عایق تحت ولتاژ قرار گیرد.




اتصال بین دو بدنه و سیستم زمین
در این حالت ، جریان غیر کافی برای عملکرد سیستم حفاظت ، می تواند برای انسان خطرناک باشد. در مورد شکل 9 داریم :
-   ولتاژ توزیع : 230v
-   تنظیم حفاظت بار :10A
تجهيزات داخلي ولتاژ پايين
محافظت وسايل
كابل كشي هاي مربوط به يك بار ثابت را مي بايست در برابر اثرات ازدياد غير طبيعي جريان محافظت نمود .
-   كابل ها را مي بايست در مقابل يك اتصال كوتاه شديد با فرض “كه در انتهاي دو كابل بوجود بيايد محافظت نمود .
-   كابل ها را مي بايست در مقابل اضافه بار ، در صورتي كه احتمال آن وجود داشته باشد محافظت نمود .
حفاظت بارهاي متحرك در برابر اضافه بار ، در صورت وجود آنها ، مي بايست به صورت بالا رعايت شود .
اتصال با بدنه اي كه به صورت تصادفي داراي پتانسيل باشد .
عليرغم تطابق تجهيزات با قواعد فني ، در هنگام حادثه . بايد مطمئن از اقدامات حفاظتي بود . اين اقدامات شامل موارد زير مي باشد :
-   اقدامات غير فعال : مانند استفاده از طرح TBTS ، يا از موادي با عايق بندي مضاعف ( كلاسll ) يا تعبيه يك عايق مكمل براي  بدنه ها در هنگام نصب
-   اقدام فعال : يعني اتصال دادن بدنه ها به زمين بههمراه وسيله قطع كننده خودكار منبع تغذيه
-   بدنه : يعني قسمت هاي قابل دسترس يك وسيله الكتريكي كه معمولا تحت ولتاژ نبوده ، ولي مي تواند خطاي عايق تحت ولتاژ قرار گيرد .
اتصال بين دو بدنه و سيستم زمين
در اين حالت ، جريان ، غير كافي براي عملكرد سيستم حفاظت ،  مي تواند براي انسان خطرناك باشد .
در مورد شكل 9 چنين داريم :
-   ولتاژ توزيع : 7 230 
-   تنظيم حفاظت اضافه انبار :  10 A
-   مقاومت زمين مربوط به نول : RN= 10Ω
-   مقاومت سيستم زمين:RT= 20 Ω
-   مقاومت بدن انسان : R=1800 Ω
-   مقاومت اتصال انسان به زمين : =100 Ω RC
-   جريان كل خطا برابر است با : 230 V/30 Ω = 7/6 A 
-   ولتاژ نسبت به پتانسيل O مربوط به زمين
7/6 A  * 20  Ω = 157 V 
-   جرياني كه تحت اين ولتاژ از بدن عبور مي كند برابر است با :
-   125 V /( 1800 +100 ) Ω = 80 mA اين جريان مي تواند كشنده باشد .

بهبود سيستم
در اكثر اوقات . تقابل سيستم زمين . نمي تواند با بوجود آوردن جريان خطايي با مقدار كافي شود كه عملكرد حفاظت جريان زياد در يك زمان كوتاه موجب گردد .
-   در سيستم TT . تنها راه حل متناسب با منحني هاي ايمني . استفاده از يك حفاظت ديفرانسيل است كه آستانه حساسيت آن ( lΔn  )
-   مي تواند متناسب با اندازه RT باشد به طريقي كه
50vيا     RT/Δn ≤ 25 
-   بر حسب آنكه مكان مربوط يا غير مرطوب باشد .

اجزاء اتصالات هم پتانسيل
حفاظت شبه مطلق در همه اوقات قويا توصيه مي شود كه اين مجموعه هم پتانسيل را به سيستم زميني با مقاومت كوچك متصل نمود . اين آرايش در مورد رختشويخانه ها و استخرها اجباري است .



تقسيم بندي و مشخصه ها
- 30% حوادث مربوط به استفاده از وسايل قابل حمل است ، اين وسايل را چنين مشخص مي نمايند :
-   وسايل كلاس 0 : داراي عايق عملكردي بوده ، ولي وسيله اي بمنظور اتصال به زمين ندارد .
-   وسايل كلاس 1 : داراي عايق اصولي بوده ، ( عايق عملكردي ) همراه با وسيله اي براي اتصال به زمين ، يك وسيله قطع كننده خودكار حساس به جريان خطا مي بايست همراه با اين اتصال به زمين باشد .
-   وسايل كلاس ll : عايق بندي مضاعف يا عايق تقويت شده ( نماد : مربع مضاعف )
-   وسايل كلاس lll : ولتاژ نامي كمتر يا برابر 50v . تغذيه از مداري با ايمني از نوع TBT 
-   وسايلي كه در اينجا مورد بحث اند شامل موارد زير اند :

ماشين افزارهاي قابل حمل
-   چراغهاي سيار كارگاهي
-   وسايل اندازه گيري
ماشين افزارهاي قابل حمل
-   احتياطهاي عمومي
-   كابل قابل انعطاف تغذيه چنين وسايلي بايد شامل يك لفاف الاستومر بر روي كليه هاديها باشد ، وسايل كلاس (1) نيز مشمول اين قانون مي باشند . فيش و پريز بايد مطابق توصيه ها باشد .
-   وسيله اتصال هادي هاي محافظ نبايد با هادي هاي فعال در تماس باشد و همچنين مي بايست آنها قبل از اتصال هادي هاي ديگر به هم متصل شده و بعد از آن ها جدا گردند .
-   جداسازي مدارها روش ديگري براي جلوگيري از حوادث است        ( ترانسفور ماتورها با دو سيم پيچ )
مطابق با استاندارد ها NFC 52-220
-   استفاده از ولتاژ بسيار پايين ايمني TBTS ( ≤ 50 V ) بايد با شرايط زير انجام گردد :
-   TBTS مي بايست توسط طريق زير تامين گردد :
-   از طريق ترانسفورماتورهاي ايمني نوع ll .
-   از طريق مجموعه مولد و موتور كه ضمانت هاي مشابهي را تامين نمايد
-   از طريق منابع مستقل ، مانند باطري ها يا انبارها .
-   مدارهاي ثانويه با TBTS نبايد به هيچ وجه نقطه اتصال با زمين و همچنين ارتباط الكتريكي با تاسيسات فشار قوي داشته  باشد ، بعلاوه نمي با يد تحت تاثير هادي ديگر با ولتاژي از نوع ديگر قرار گيرد .

تبصره : در حالت جدايي مدارها و استفاده از TBTS :
-   بدنه ماشين افزارهاي قابل حمل نبايد هيچگونه اتصالي نه با زمين ، نه با ديگر بدنه ها داشته باشند .
-   در صورت بروز چنين اتفاقي ، ايمني از دست خواهد رفت . هم چنان كه حفاظت بدنه هاي ديگر نيز به مخاطره مي افتد .

شرايط ويژه كار :
وقتي محل كار به طور خاص داراي هدايت بالا باشد ، استفاده از TBTS اجباري است . در داخل محيط هاي بسيار هدايت كننده ( گرم کننده ها ، استخرها و غيره ) ترانسفورماتورها يا مجموعه موتور – مولد مي بايست در خارج قرار داده شوند . تنها در صورتي كه ثانويه مدار تنها  يك وسيله از نوع كلاسll ( نهايتا كلاس l ) را تغذيه نمايد . مي توان از روش جداسازي مدارها استفاده كرد ( شكل 10 )


چراغهاي كارگاهي
همگي از نوع كلاس ll هستند ، مطابق با استاندارد مربوطه و بر دو دسته تقسيم مي شوند :
A : نوع كاربرد خانگي و B : نوع حرفه اي . وزارت كار استفاده از نوع B را در مكان هايي كه مشمول كد كار مي شوند ، الزامي كرد .
استفاده از لامپهاي سيگنال ، مانند لامپ نشان دهنده وجود ولتاژ ، ممنوع بوده . در اين موارد توصيه مي شود كه از نشان   دهنده هايي كه مخصوص اين مورد طراحي شده استفاده گردد .

وسايل اندازه گيري
اين وسايل به هيچ وجه نبايست ايجاد خطري حتي به دليل استفاده نادرست بنمايد ، گيره هاي كروكديل بايد از نوع عايق شده بوده و ايجاد اتصالات از طريق تابيدن سيم روي ساقه رزوه ترمينالهاي وسايل اندازه گيري يا ديگر وسايل قدغن است .   
-تمام تجهيزات بايد حداقل داراي درجه حفاظت ( NFC20-010 ) باشد .اين تجهيزات بايد داراي وسيله قطع براي هر مدار يا گروه مدار باشد .
-   ماشين ها مي بايست مجهز به وسيله فرمان و قطع باشند اين وسايل بايد در دسترس اوپراتور باشد ( جدائي همزمان همه هاديهاي آكتيو )
-   كليه قب ها و قطعات هادي ها مي بايست توسط يك هادي حفاظتي كه در داخل كابل تغذيه قرار گرفته . به زمين متصل شود .
-   وسايل قابل حمل بايد داراي عايق مضاعف بوده و يا توسط ولتاژ بسيار پايين حفاظتي ( TBT ) تغذيه شوند . بعلاوه بايد داراي درجه حفاظت كافي باشند .
-   - پريز هاي جريان ، كابل هاي سيار و اتصالات بر حسب ولتاژ مورد استفاده ، متفاوت خواهد بود . و نبايد داراي قسمت هاي قابل لمس باشند .
-   دستگاه هاي جوش الكتريكي بايد داراي سيستم خودكار باشد كه ولتاژ دوسر ترمينال هاي الكترود و بدنه وسيله جوش را به 25V باز گرداند .
-   شكل هاي lll ( a,b ) مثال هايي از كاربرد ديژنكتورهاي ديفرانسيل در كارگاه مي باشند .
-   شكل ll ( c ) نشان دهنده مثالي است از سيستم الكتريكي كارگاه براي جلوگيري از قطع كليه دستگاه ها به طور همزمان .


70203 بازرسي و كنترل تاسيسات
كليات
 مطابق استانداردها ، تجهيزات الكتريكي بايد مورد بازديد قرار گيرند :
-   در زمان ، بهره برداري از آنها
-   در زمان ، انجام تغييرات اساسي بر روي آنها
-   به صورت دوره اي
-   قوانين ايمني واستاندارهاي موجود ، مديريت كليه موسسات را موظف مي سازد ، كه يك شخص صلاحيت دار مسئول ، مراتب زير را مراعات نمايد :
-   كوشش در پيدا كردن نقايص و معايب و از بين بردن آنها
-   نظارت بر عملكرد وسايلي كه دسترسي اشخاص به قطعات برقدار را ناممكن ساخته ، نظارت بر صحت هادي هاي محافظ و كابل هاي متحرك
-   تنظيم صحيح وسايل حفاظتي

بازديدهاي اوليه
بازديدهاي زمان شروع راه اندازي مخصوصا شامل موارد زير است
a – بررسي طرح تجهيزات
b – حصول اطمينان تطابق وسايل و ارتباطات با عملكرد مورد انتظار از آنها با توجه به شرايط و عوامل خارجي
c – اندازه گيري مقاومت عايقي هادي هاي هر مدار نسبت به زمين و در زمان مناسب نسبت به يكديگر
d – بررسي كفايت پيش بيني هاي انجام شده براي جلوگيري از اتصال مستقيم ( رعايت فواصل ايمني ، موانع ايمني ، اينترلاكها و بلوكه كردن )
e – بررسي كفايت پيش بيني هاي انجام شده براي اتصال غير مستقيم       
-   اندازه گيري مقاومت سيستم زمين
-   بررسي مقاومت زمين بدنه هاي مختلف و نقطه اي بسيار نزديك به اتصال هم پتانسيل اصلي بر حسب جريان عملكرد حفاظتهاي جريان زياد .
-   براي تاسيساتي كه سيم نول مستقيما به زمين وصل نشده است (IT ) : بررسي مشخصات محدود كننده اضافه ولتاژ و آستانه عملكرد كنترل كننده دائمي عايق
f – اطمينان از وجود وسايلي كه قطع همه قطبهاي هر مدار انجام مي دهد ، همچنين وسايل قطع كننده دستي ( قطع كننده ايمني )
g – كنترل وسايل محافظت در برابر جريان زياد :
-   بررسي جريانهاي نامي و مشخصات عملكرد فيوزها و تنظيم جريان ديژنكتورها بر حسب جريانهاي مجاز هر مدار .
-   بررسي قدرت قطع فيوز
h – بازديد از وسايل براي اتصال هادي ها ، نحوه علامت گذاري و دسته بندي آنها
بازديد در هنگام كار
همه بازديد هاي ذكر شده در بالا را بايد براي وسايلي كه جديدا نصب مي گردد بكار برد .
-   اولين گروه : بازديدهاي ساليانه
-   محل يا مواضع كاري خطرات زيان آوري از جمله آتش سوزي و يا انفجار است .
-    كارگاههايي كه شامل تاسيسات موقت يا شامل كار در فضاي باز يا بدون سقف مي باشند .
-   محل يا مواضع كاري كه در تأسيسات فشار قوي وجود دارد .
-   محل و يا مواضع كاري كه در آن وسايل بدون عايق يا غير متحرك وجود دارد .
-   دومين گروه : تمامي محل هايي كه هر سه سال يكبار بايد بازديد شود .

303 0 ايمني پرسنل
10303 كليات
قاعده كلي ، براي تمام افراد . اين است كه يك دستگاه الكتريكي                   (( واگذار نشده )) حتما برقدار است .
اصول كلي به شرح زير است :
a – در تمام شرايط
-   مفهوم پرسنل مجاز( § 3.3.4) 
-   وسايل ايمني استاندارد يا مورد موفقيت توسط يك نهاد مسئول          ( 3.3.4 § )
b – براي عمليات در غياب ولتاژبا استفاده از قوانين اصلي (3.3.4 § )
c – براي عمليات تحت ولتاژ ، با استفاده از روشهاي پيشگيري (§3.3.3 )
20303 دستورالعمل
-   پرسنل مجاز براي عمليات به شرح مي باشد .
-   عمليات مربوط به توليد انرژي الكتريكي ، بايد مطابق بخشنامه تجديد نظر شده 75-12 باشد .
-   عمليت مربوط به شبكه توزيع عمومي كه در مقوله كارهايي است كه محتاج اجازه اي خاص مي باشند .
تاسيسات موضوع بخشنامه 88-1056 براي هر دو نوع عمليات مربوطه به توليد و شبكه ، اوصول كار تحت ولتاژ ، مشابه است هر چند كه در مورد تجهيزات استثناء هايي وجود دارد .
-   به علاوه ، براي عمليات مربوط به توليد و توزيع ، پرسنل بايد داراي عنوان صلاحيت و همچنين كتابچه دستور العمل ايمني باشد .

كتابچه هاي دستور العمل
30303 اقدامات ايمني
كتابچه هاي دستور العمل بايد هماهنگ با طبيعت تاسيسات و عملياتي باشد كه بر روي آنها انجام مي گيرد . همچنين بايد با ميزان توانائي و درجه استقلال عملي افراد مطابقت داشته باشد .
اين دستور العمل ها در استاندارد UTE   C  18-510 منتشر شده و شامل عمليات روي شبكه تحت ولتاژ و در غياب ولتاژ مي باشند .
تعاريف
-   كار : عملي از پيش بررسي شده ، كه هدف انجام آن مي باشد . عمل تغييرات يا نگهداري يك دستگاه يا مجموعه .
-   عمليت فوري : سلسله اعمالي كه هدف آن برطرف نمودن سريع خطايي الكتريكي است كه ممكن است موجب آسيب رساني و ايمني افراد و يا كاركرد معمولي يك مجموعه گردد .
-   مانور كردن : سلسله اعمالي كه منتهي به يك تغيير حالت در يك مجموعه الكتريكي گردد ( تحت ولتاژ قرار دادن . يا بي ولتاژ كردن ، قفل كردن ، معكوس كردن و غيره ) از طريق اثر روي وسايلي كه به ويژه براي اين اعمال در نظر گرفته شده .
-   تاسيسات الكتريكي : مجموعه تجهيزات و ارتباطات الكتريكي بين آنها كه تامين كننده توليد ، انتقال و توزيع .
-   وسايل الكتريكي : كابل كشي . وسايل موتوري و ديگر وسايل به كار برده شده براي استفاده از انرژي الكتريكي ( مدارهاي فرمان و حفاظت را نيز شامل باشد ) .
-   قفل كردن ( بس كردن ) : سلسله اعمالي كه براي نگهداري يك وسيله در وضعيتي معين ، جلوگيري از انجام عمليات روي آن و توليد سيگنال مشخص كننده وضعيت آن ، انجام مي گردد .
-   واگذاري : مجموعه اعمالي كه منجر به بي برق نمودن يك وسيله يا تجهيزات و آماده كردن آن براي انجام كار يا عمليات فوري در ايمني كامل ، مي گردد .
-   ناحيه حفاظت شده : قسمت مشخص شده در يك تاسيس يا يك مجتمع ، كه اليجاد يك يا چندين نواحي كار در آن مجاز است .
-   ناحيه كار : اين ناحيه واقع در داخل قسمت حفاظت شده قرار گرفته و توسط رهبر گروه عمليات به گروه تحويل داده مي شود .
-   مجاورت : ( قطعات لخت تحت ولتاژ ) در يكي از نواحي مختلف . حدود فواصل تابع از ولتاژ تاسيسات است . ( خطر تماس يا جرقه الكتريكي )
-   فاصله ناشي از ولتاژ .
-   فاصله حفاظتي.
-   حداقل فاصله براي نزديك شدن.
-   فاصله همسايگي يا مجاورت.
جدولي از فواصل متناظر با نواحي متفاوت در شكل 12 داده شده است .
عمليات در غياب ولتاژ
واگذاري وسيله بايد با رعايت تمامي (( پنج قانون اساسي )) كه در زير با تصوير نشان داده شده است باشد . 
( a ) جدايي : با تمامي منابع ولتاژ ممكن ، اين جدايي بايد به طريقي كاملا آشكار انجام شود و خواه از طريق باز شدن مرئي كنتاكتها                            ( در وسايل   فشار قوي ) خواه توسط ميله اي كه عملكرد را به شكل مطمئن نشان دهد ( وسايل فشار قوي و فشار ضعيف ) كه از باز شدن اطمينان حاصل شود ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌،‌‌‌‌‌
(b ) قفل كردن كليه وسايل جداسازنده واسط در حالت باز كه از طريق آنها امكان برقدار كردن وسيله با تاسيسات وجود نداشته باشد .
( c ) حصول اطمينان از عدم وجود ولتاژ روي هر هادي پائين دست يا بلافاصله بعد از محل جداسازي .
( d ) زمين كردن همراه با اتصال كوتاه هر يك از هادي ها در ورود به ناحيه حفاظت شده ، اين قاعده در مورد فشار ضعيف هميشگي نيست .
(e   ) محصول سازي عيني ناحيه عمليات و در صورت نياز ، نصب پاتل هايي كه نزديك شدن به قسمتهاي تحت ولتاژ را مانع مي شوند .
-   عمليات تحت ولتاژ : اقدامات حفاظتي در روند كار ، بايد همراه با در نظر گرفتن حوادث قبلي . خصوصاً آموزش پرسنل . نظارت بر آگاهي هاي حرفه اي و همچنين تفويض صلاحيت توسط مسئول عمليات باشد .

روش هاي كار
اساسا سه روش براي كار روي شبكه وجود دارد ، كه همگي در نشريه UTE  C  18-510  طبقه بندي شده اند .
a ) كار در تماس با هادي : اپراتور همراه با وسايل حفاظتي و احتياطهاي لازم به ناحيه خطرناك متناظر با هادي مورد عمليات وارد مي شود . اين روش براي ولتاژهاي تا 25kv به كار مي رود . كارها با كمك ابزار عايق شده و كارگر مجهز به حفاظتهاي فردي ( دستكش ،كفشها و لباسهاي عايق شده ) انجام مي شود .
b ) كار در فاصله : اپراتور از خارج ناحيه خطرناك متناظر با هادي مورد عمليات ، كار را با كمك ابزار نصب شده در انتهاي ميله ها و يا طناب هاي عايق شده انجام مي دهد .
c ) كار تحت پتانسيل : اپراتور با هم پتانسيل كردن خود با هادي مورد كار ، ناحيه خطرناك مربوط به هادي را حذف مي نمايد و در زمان انتقال اپراتور از پتانسيل بدنه ها به پتانسيل هادي و بالعكس ، اپراتور به پتانسيل ثابتي متصل نيست ، مي توان گفت داراي پتانسيل شناوري است . اپراتوري به تمامي در مقابل تركيبي از نيمه هادي قرار دارد كه موجب در معرض قرار گرفتن شخص مي شود .
مراحل انجام عمليات به شرح زير تعريف مي گردد :
-   از طريق تعيين دستورالعمل ها از ابزار و وسايل مورد تائيد كميته ايمني كار تحت ولتاژ .
-   از طريق تعيين شرايط عمومي اجراي كارها .
-   از آنچه مربوط به (( تأسيسات )) مي گردد . اصولاً هيچگونه عملياتي تحت وجود ولتاژ نمي تواند انجام گيرد مگر آنكه موردي از استثناهاي زير باشد .
a – بي برق كردن تاسيسات با وسايل زندگي يا سلامت اشخاص را به خطر اندازد .
b – ضروريات ناشي از بهره برداري كه مانع بي برق كردن تاسيسات يا وسايل مي گردد (مثل روندهاي شيميايي با روندهايي كه بايد به طور دائم فعال باشد اين مسئله سواي توفقهايي است كه موجب قطع توليد مي گردد .
c – طبيعت خاص آنگونه كارها و عمليات فوري كه وجود وژ را ضروري مي نمايد ( بازرسي مدارها ، تنظيم رله ها ، يا وسايل اندازه گيري ، جستجو براي تعيين محل خطا و غيره )
در اين شرايط استفاده از ابزار ويژه تائيد شده و به كار بردن و شرايط عمومي اجراي كار توصيه مي شود .
صلاحيت ها : تعيين صلاحيت براي كارهاي روي شبكه و همين طرز در بخش توليد اجباري است .
براي تجهيزات تعيين صلاحيت براي پرسنل بهره برداري كه مسئول انجام كار ويا اجراي مانور الكتريكي هستند توصيه شده .
صلاحيت يعني تعيين مجموعه عمليات يا وظايفي كه مي تواند به يك فرد محدود باشد و براي هر كارمند ، عملا به صورت كارت يا مدرك تايپ   شده اي است كه حاوي تعدادي عدد يا حروف مربوط به شخص كارمند و سازمان مربوطه بوده و مجموعه وظايف و كاربردهايي كه به آن شخص تفويض شده را مشخص مي نمايد .

صلاحيت ها به دو طريق واگذاري مي شوند :
- بر طبق ولتاژ كار مورد نظر          بر طبق وظايف هر مقام
اولين حرف :        فشار خيلي ضعيف و فشار ضعيف   B                                             پرسنلي كه تنها مجاز به انجام كارهاي غير برقي ، يا مانورهاي عادي مي باشد .  o
دومين حرف :                                          فشار قوي     H  HT                                  كار تحت ولتاژتوسط يك مقام   T
                                               واگذاري توسط يك مقام           C                                                                    پرسنل اجرايي براي كارهاي برقي و مانورهاي مربوطه 1             
          تعميرات يا انجام اتصالات در فشار ضعيف توسط يك مقام R
پرسنل مسئول كارهاي برقي كه چندين پرسنل اجرايي زير نظرشان انجام وظيفه      مي كنند .
كار در مجاورت توسط يك مقام   V

اقدامات ايمني :
نوع صلاحيت مي تواند همراه با تذكرات خاص بر حسب ملاحظات ويژه اي باشد :
- اجازه يا منع عمليات با كارهاي معين
- توسعه با محدوديت ميدان عمل در يك محل بايد بر روي نوع مشخص شده از تجهيزات يا وسايل و يا در كارگاهي مشخص باشد .
- محدوديت در زمان انجام كار يا عملكردي خاص
- تعيين مواردي كه براي آنها ، كارهاي فوري تحت ولتاژ مجاز بوده و ذكر روشهاي انجام اين كارها ، بستگي به نوع و طبيعت موارد دارد . به طور مثال:
- ستون هاي نصب شده در داخل ساختمان.
- شبكه هاي هوائي : نوع كار در تماس با هادي كار تحت پتانسيل ( بسته به مواد مختلف )
- براي مثال : كارفرما مي تواند به يكي از پرسنل خود مسئوليتهاي زير را واگذار نمايد :
- صلاحيتي به يك شخص غير برقي ، در مورد استفاده از يك پست ترانسفورماتور ، كه تنها به مانورهايي براي تغيير كابل هاي ورودي و باز و بسته كردن كليد اصلي فشار قوي محدود مي گردد ( صلاحيت HO در شكل 14 )
- اعتبار صلاحيت هاي متفاوت بالا جز در مورد كارهاي تحت ولتاژ كه محدود به يكسال مي باشد نا محدود است اما هميشه بايد در نظر داشت كه :
- صلاحيت يا تغيير سازمان كار ، اعتبار خود را از دست مي دهد .
- سازمانهايي كه براي كار موقت تشكيل مي شود مجاز به صدور چنين صلاحيت هايي نيستند .
مراحل انجام كار :
دفترچه دستور العمل هاي ايمني ، تفصيل روشها را بر حسب مراحل از كار شرح مي دهد . بعلاوه محلي براي قرار دادن مدارك زير در آن قرار دارد.
- گواهي واگذاري الكتريكي
- اعلام خاتمه كار .
- تقاضاي انجام كار تحت ولتاژ .
- گواهي جدا سازي شبكه فشار قوي .
- اعلام خاتمه واگذاري .
- مراحل مربوط به كارهاي فوري اندكي خلاصه شده است .

وسايل حفاظتي
حفاظتهاي شخصي :
وسايلي كه معمولاً استفاده مي شود :
محافظت دستها
دستكش مهم ترين وسيله حفاظتي است استاندارد NFC – 18.415   مربوط به اين وسيله است .

محافظت از چشم ها : به كمك عينك :
- در تمام مانورهايي كه با وسايل و تجهيزات قطع و جداسازي در فشار قوي ضعيف صورت مي گيرد .
- براي كارهاي تحت ولتاژ ( سيم كشي اتصالات رله ها . وسايل اندازه گيري و غيره )
- در تمام مواردي كه خطر قوس الكتريكي . جهش بخار و يا پرتاب ذرات جسم وجود دارد .
اين گونه عينك بايد مطابق با استانداردهاي s 77100 تا s 77105  باشد.

محافظت از سر :
محافظت از طريق يك كلاه براي كليه كارهايي كه در سطحي بالاتر از اپراتور قرار گرفته است ( كلاه عايق براي كار در تحت ولتاژ )
محافظت از تنه و اعضاي بدن :
در زمان كار تحت ولتاژ يا در مجاورت آن تنه و اعضاي بدن توسط لباسهايي خشك پوشانده شود در بعضي موارد خاصي ( مانند محيط هاي بسيار مربوط يا محيط هايي با هدايت زياد ) بايد لباسهاي مخصوص پوشيد . توصيه مي شود كه در اين گونه موارد از حمل دستبند گردنبند فلزي و هر گونه زنچيري خوداري شود .
محافظت از پاها :
بطور نسبي توسط كفش تامين مي گردد . استفاده از پوتين يا گالش هاي عايق . يا از طريق وسايل واسطه مانند چارپايه و يا كفپوش عايق    ( اين وسايل در مواردي كه هم پتانسيل كردن زمين محل اجرا نشده باشد . مطابق با استاندارد 18.42 NFC ضروري است  )

حفاظتهاي جمعي
اين حفاظت ها بر دو نوع اند : بعضي با كاربر دائمي و يعضي با كاربر موقت ( متناظر با كارهاي عادي و يا كارهاي فوري )
شبكه و صفحات عايق كننده :
كه با هدف جداسازي موقت ناحيه كار استفاده مي شوند : ( چوب با پوشش با كليت ، مواد پلاستيك ، فيبر شيشه اي و غيره ) با كمك اين وسايل محيطي ايزوله ساخته خواهد شد .
در شبكه هاي هوايي از پروفيل هاي عايق جهت هادي ها ( NFC 18.425 ) . يا پوشش عايقي براي مقره ها استفاده مي شود .
قفل كردن وسايل
وقتي كه قطع كننده بطرز صحيح عمل نموده و هر كدام از فازها به علاوه نوترال و مدارهاي كمكي قطع شدند . در چنين حالتي مي توان مبادرت به عمل قفل كردن تجهيزات نمود . چه با استفاده از قفل آويزان متعلق به پرسنل و چه از طريق چفت و بست . بعدا تابلويي بايد در روي دستگاه قرار داد كه بطرزي خوانا رويش نوشته شده باشد :
دستگاه قفل شده ، هر گونه مانوري ممنوع است . ( حفاظت حداقل ، در حالتي كه قفل كردن وسايل وجود ندارد )

دستگاههاي آزمايش عدم وجود ولتاژ  .
هر گونه عمليات اضطراري بايد بعد از آزمايش وجود ولتاژ در محل اين عمليات و زمين كردن و اتصال كوتاه نمودن هادي هاي الكتريكي آغاز گردد .
وسايل لازم براي اين آزمايش ها ، برحسب ميزان و مفهوم اختلالات پتانسيل در كارهاي مختلف متفاوت است .
-   براي فشار ضعيف ( شكل a –16 ) كنترل كننده قادريه تعيين وجود ولتاژ ميزان آن ( 380V  يا  127, 220  ) و تشخيص هادي هاي نول است .
-   براي فشار قوي ، در مورد پستها از چنگك نئون دار ( شكل b – 16 )
و در مورد سيمهاي هوايي از تفنگ پرتاب كننده كابل ( شكل c – 16 ) استفاده مي شود . از آشكار ساز ولتاژ مي توان در همه موارد فوق استفاده نمود .
روشهاي آزمايش عدم وجود ولتاژموض.ع در استانداردNFC  18-310         (براي ولتاژ ≤1KV  ) و NFC 18- 311 مي باشد . ( براي دقيق تر كردن روشها در ولتاژهاي بالاي 1KV ) اين روشها را بايد به طور سيستماتيك قبل            و بعد از عمليات اجرا نمود .
در مورد كابلهاي زير زميني ، از يك ميله نوك تيز استفاده مي شود     (e 16 ) ، اما در صورتي كه اتصال مستقيم با كابل مورد نظر نباشد . مي توان از دستگاهي مخصوص كه مجهز به يك يا دو كفپوش زمين كننده بوده و توانايي زمين كردن و اتصال كوتاه خودكار را دارند ( اين وسيله مناسب براي عمل جريان اتصال كوتاهي معادل 10000 A   به مدت 1 S مي باشد ) استفاده كرد .
وسايل زمين كردن و اتصال كوتاه كننده ، زمين كردن و اتصال كوتاه     هادي ها به يكديگر ( با همين ترتيب كه ذكر مي شود ) مي بايست پس از آزمايش عدم وجود ولتاژانجام گيرد شكل (f-g 16 ) .  انجام اتصال به زمين همواره با اتصال كوتاه حتما بايد با استفاده از دستكش هاي عايق و ميله عايق باشد .

ايجاد منطقه حفاظت شده در منطقه كار
-   منطقه حفاظت شده را با صفحات ، نوارها وپرچمهاي به رنگ قرمز ، كه روي آنها هشدارهاي خطر مرگ يا مرز منطقه حفاظت شده ذكر شده ، مي توان مشخص نمود .
-   منطقه كار با كار گذاشتن پرچم ها و يا پلاكاردهاي به رنگ سبز ، كه روي آنها ذكر منطقه كار شده است . ( 17.a ) مشخص مي گردد
-   علائم و پلاكاردها
-   اطلاع دهنده ها ، هشدار دهنده و بازدارنده ها از دو نوع مي باشند .
-   ديسك هاي بازدارنده ( شكل 17.b ) با رنگ مشكي زمينه و نماد سفيد ، دايره و نوار عرضي قرمز .
-   مثلث هاي آگاهي دهنده ( شكل 17.c ) كه داراي زمينه زرد و يك رنگ مكمل سياه بوده و نشان دهنده وجود خطري احتمالي است .
-   پلاكاردهاي مكمل ، مستطيل شكل ( شكل 17.d ) كه حاوي اطلاعاتي دقيق تر از علايم قبلي است .



نكات مهم در برخورد با يك حادثه الكتريكي
با ملاحظه شكل 18 پيوست و حكم مورخ 2 ژانويه 1978
برطبق نظريه دكتر فولوا ، اولين اقدامات ايمني با قانون (( سه در چهار )) يا مبادرت به (( سه عمل ))  ( محافظت كردن ، اعلام خطر كردن ، امداد راندن ) بصورت جوابگويي به چهار سئوال ( چه كسي ؟ در چه زماني ؟ و براي چه ؟ ) خلاصه نمود .
محافظت كردن : از چه كسي ؟ از مصدوم و همين طور از اطرافيان و كمك كنندگان در چه زماني ؟ تا زماني كه علت الكتريكي حادثه به طور قطعي وجود داشته باشد . چگونه ؟ با از ميان بردن علت الكتريكي .
-   قرار دادن مصدوم ، بدور از ولتاژ ، پيش بيني احتمال مرگ مصدوم .
-   محصور كردن و مشخص كردن محل .
-   پيش بيني خطرات جنبي ( آتش سوزي ، انفجار ، قطع روشنايي … )  براي چه ؟ در ولتاژپائين ، اقدامات فوري را مي توان انجام داد .
در ولتاژ بالا ، به جز در حالتي خاص يا وسايل ويژه ، انجام چنين اقداماتي ، نتيجه اي جز افزايش تعداد قرباني ها ندارد .
اعلام خطر كردن : به چه كسي ؟ به پرسنل مجرب ، فوريت هاي پزشكي ويژه ، آتش نشاني ، پزشكان وآمبولانس و اگر در محل موجود باشد كمكهاي فوري تخصيص در محل (SNCF , EDF و غيره ) در چه زماني ؟ در ولتاژپائين . اگر قرباني آگاهي خود را از دست داده ، يا اگر سوختگي عميق و وسيع باشد در ولتاژ بالا‌ ، در تمام موارد .
چگونه ؟ با تصريح محل دقيق و شماره تلفن محل حادثه ، مكان دقيق حادثه و نوع آن ، تعداد مصدوم ، حالت ظاهري آنها ، عمليات فوري كه قبلا انجام داده شده ، خطرهاي ويژه ( تحت ولتاژ بودن انجام عمل قطع برق ) براي چه ؟ براي فراهم كردن وسايل فوريتهاي پزشكي مناسب ، پيش بيني تجهيزات ، وسيله نقليه و نوع معالجه امداد رساني : توسط چه كسي ؟ كليه اشخاص حاضر و بترتيب اولويت ، پرسنل متخصص ( پزشك ، پرستار ، مسئول خون رساني ) در چه زماني ؟ وقتي قربانب علائم كلينيكي وقفه در تنفس ، و يا نهايتا وقفه در كاركرد قلب را نشان مي دهد . در هنگامي كه جراحتهاي ظاهري وجود داشته يا قرباني مشكوك به افتادن از بلندي است .
چگونه ؟ از طريق ((كمكهاي اوليه ))
براي چه ؟ قطع آشكار تنفس . لزوم تنفس مصنوعي فوري زيرا توقف ضربان به دليل فيبراسيون مي تواند با تاخير چند دقيقه اي منجر به مرگ شود .
كمكهاي اوليه : يادآوري چند نكته ابتدايي در مورد خطر برق گرفتگي خصوصا و عموما براي كليه موارد ( مثل زخمها ، شكستگي ها و غيره ) مفيد مي باشد .
-   تنفس مصنوعي : وقتي تنفس متوقف شده ( قفسه سينه و شكم بي حركت بوده و دم با دهان و بيني انجام نمي گيرد ) هميشه بايد اقدام به باز كردن راههاي ارتباط تنفسي ، مانند دهان و جهاز تنفس كردن با اين ترتيب كه :
-   يقه پيراهن را باز كرد .
-   عبور دادن يك انگشت در دهان براي بازنگهداشتن آن
-   برگرداندن سر به عقب به طور آهسته
-   چنانچه لازم است انجام تنفس مصنوعي از دهان ( دهان به دهان ) و يا دستي
-   ماساژخارجي قلب : در حالت بروز فيبراسيون قلبي ، تنها استفاده از يك دفيبراتور برقي مي تواند قلب را دوباره به فعاليت اندازد . اما تا قبل از استفاده از اين دستگاه لازم است كه ماساژخارجي قلب را به طور متناوب تنفس دهان به دهان . ( پنج فشار براي هر يك دم ) .
-   لازم است تشخيص فيبراسيون بدرستس انجام گيرد ، روش تشخيص از طريق چشم است . به صورتي كه هر دو مردمك چشم كاملا گشاده بوده و در مقابل نور ( لامپ يا دستي كه در مقابل خورشيد قرار مي گيرد ) بدون عكس العمل باشد . در اين شرايط . لزوم ماساژ قلب فوري است . فشار با دو دست به اندازه 35 تا kg 40 در سه انگشت زير دنده بايد اعمال گردد .
-   سوختگي الكتريكي : معالجه سوختگي ها به طور اختصاصي  مي بايست توسط پرسنل بيمارستان انجام گردد .
-   كمكهاي اوليه : شامل محافظت كردن زخمها توسط پانسمان هاي خشك و ضد عفوني شده است . بدون استعمال دوا يا در آوردن لباس قرباني
كمك رساني به برق گرفته
يك ثانيه وقف را تلف نكنيد
l- رهايي برق گرفتگي
در حالتي كه برق گرفته در اتصال با يك هادي يا يك قطعه تحت ولتاژ قرار گرفته ، مي بايست او را قبل از اقدام به كمكهاي اوليه از اين اتصال رها ساخت
a ) خارج كردن فوري مصدوم از تماس با الكتريسيته : كوشش در بي ولتاژ كردن بخش مورد نظر تجهيزات به وسيله يك وسيله قطع كننده كشيدن سيم از پريز قطع كننده ديژنكتور كليد فيوز
b ) جدا كردن در سريع ترين شكل ممكن : در حالتي كه قطع برق ناممكن است شخصي محرب مي تواند در حاليكه خودش به طور مناسب از زمين و از شخص برق گرفته عايق شده برق گرفته را خارج سازد ( اينكار مي تواند با استفاده از ميله عايق ، پارچه يا پلاستيك كاملا خشك شده انجام شود . )
c ) در حالتهاي ديگر : اگر هيچ وسيله قطع كننده اي در نزديكي يافت نشد و خارج ساختن سريع و بي خطر مصدوم از تماس با الكتريسيته  نيز امكان پذير نبود در نهايت سرعت ، شخص را كه قادر به انجام اين كمكهاست با خبر كرده و در غير لين صورت به شعبه محلي اداره برق محل تلفن بزنيد ( شماره تماس در زير اين دستورالعمل درج شده است ) تا اقدام به قطع برق نمائيد .
توجه انجام هر گونه كمك بدون رعايت احتياط ، خطر بروز صدمه به خود كمك رسان را افزايش مي دهد .

ll- اجراي اولين كمكها
هر ثانيه صرفه جويي در وقت ، در اقدام به عمليات شانس ، موفقيت را بيشتر مي نمايد .
اولين كمكها در صورت فوريت انجام شود كه : برق گرفته در تماس با يك هادي يا قطعه اي تحت ولتاژ باقي مانده باشد در اين صورت بايد بفوريت برق گرفته را از زير ولتاژ ساخت . در آوردن لباس برق گرفته كوشش در بازگرداندن تنفس با استفاده از يكي از روشهاي تنفس مصنوعي كه در زير شرح داده شده لازم است .
ادامه اولين كمكها : تا قبل از رسيدن ياري دهندگان ( پزشك ) ، آتش رساني ، پليس امداد يا ژاندارم ، كه بايد هر چه زودتر به كمك طلبيده شوند ، اگر تا بحال به شركت برق محلي اطلاع نداده ايد با شماره تلفن زير تماس بگيريد .

lll – روشهاي تنفس مصنوعي
A – روش دميدن دهان به دهان
اين روش داراي مزيت بيشتري از لحاظ صرفه جويي در زمان است . مستقل از آنكه دليل قطع تنفس چه باشد . علي الخصوص در مواقعي كه امكان شكستگي وجود دارد .

تنفس آماده سازي
قبل از شروع تنفس بايد دهان و بيني مصدوم را آزاد براي عبور هوا نمود
ll – صورت را نزديك مصدوم قرار داده و نفسي عميق بكشيد
ll – دهان را بر دهان مصدوم چسبانده و در حالي كه بيني او را باشست و انگشت اشاره بسته ايد
ll – حدودا به مدت دو ثانيه نفس را بدميد تا هوا در سينه مصدوم انبار شود
ll – بررسي كني كه قفسه سينه به طور طبيعي بالا بيايد
-   سر را جا بهجا كرده تا پيشاني پايين تر بيايد ، بيني مصدوم اجازه دهيد بمدت دو ثانيه خودش عمل بازدم را انجام دهد در اين حلت سر را در همان جهت پايين نگه داريد .
ماساژ خارجي قلب به عنوان فعاليت تكميل كننده   
-   در موارد مشخصي از ايست قلبي ، ماساژ خارجي قلب بايد همراه با تنفس عمومي انجام گردد اين عمل تنها بايد توسط يك پزشك با شخصي اموزش ديده انجام شود .

B – روش سيلوستر
-   مصدوم را به پشت در حاليكه قسمت بالايي بدنش روي پتو يا بالش ( به ضخامت تقويتي 8 تا 10 سانتي متر ) قرار گرفته بخوابانيد در اين حالت سر مصدوم بايد متمايل به عقب گيرد . بالاي سر بيمار زانو زده بازوهاي مصدوم را از قسمت مچ گرفته و به روي يكديگر در قسمت پايين  سينه اش قرار دهيد .
-   آرنج هاي مصدوم را از قسمت مچ گرفته و از روي يكديگر در قسمت پايين سينه اش قرار دهيد .
-   در همين حالت آنقدر به سينه فشار دهيد تا تقريبا افقي شود .
-   بازو ها را از بالا در امتدادسر تا پايين كه به زمين تماس پيدا كند خم كنيد .
-   مرحله 1 را تكرار كرده و اين دور تنفس مصنوعي با آهگ 12 تا 14 بار در هر دقيقه تكرار نمائيد ( هر بار بين 4 تا 5 ثانيه )
-   هرگز برق گرفته را تا قبل از رسيدن به پزشك ترك ننمائيد .



 
   
چگونگي مراقبت از شخص برق گرفته :
شخص برق گرفته را سريعاً از محل تماس برق گرفتگي دور  و جريان برق را قطع كنيم – مطمئن شويم كه شخص برق گرفته نفس ميكشد
اگر نفس كشيد بايد دكمه هاي پيراهنش را باز كرده و او را به صورت دراز كش و از حركت به پهلو باز داريم چون در صورت حركت به پهلو قلب خيلي ضعيف كار كرده و ممكن است ماهيچه هاي آن آسيب ببينند اگر نفس شخص برق گرفته قطع شده يا به ظاهر مرده باشدتنفس مصنوعي را شروع و قلب او را ماساژ مي دهيم .
نشانه هاي خفگي در شخص برق گرفته :
الف- قطع شدن تنفس    ب- رنگ پريدگي      ج- كبود شدن لبها     د- سرد شدن بدن
زيانها و عوارض برق گرفتگي :
1- بيهوشي  2 – سوختگي شديد 3 – گرفتگي ماهيچه ها 4- از كار افتادن قلب و در نهايت مرگ
مقدار مقاومت بدن انسان در مقابل جريان برق:
بدن انسان مانند اجسام هادي جريان برق را از خود عبور ميدهد .با توجه به اينكه در چه وضعيتي قرار گرفته باشد جريان برق كم يا زياد از آن عبور ميكند
مقاومت بدن انسان به دو قسمت تقسيم ميشود :
الف – مقاومت داخلي : منظور از مقاومت داخلي مقاومت اعضاي زير پوست مي باشد.مانند ماهيچه ها .اين مقاومت در حدود 1300تا3000 اهم است كه بسته به افراد مختلف متفاوت است
ب – مقاومت خارجي : همان مقاومت پوست بدن است كه بسته به مقدار تماس با سيم برق متفاوت است
نكته : هميشه سعي كنيم با دست راست برقكاري كنيم زيرا دست چپ به قلب نزديكتر است .و احتمال برق گرفتگي و صدمه ديدن بيشتر است .

مقدار ولتاژ و جرياني كه براي قلب خطر ناك است:
و لتاژ 65ولت و جريان 50 ميلي آمپر براي بدن خطرناك هستند.
 هر گاه بر روي تابلو برق علامت فوق رامشاهده كرديد از باز كردن درب تابلو و دست زدن به قسمتهاي داخلي آن خود داري كنيد.